hreflang: çok dilli sitenin görünmez etiketi

Çok dilli bir siteniz varsa büyük ihtimalle şu senaryoyu yaşadınız: Türkçe sayfanız Google'da güzel sıralanıyor, ama Almanya'dan arama yapan biri de aynı Türkçe sayfayı görüyor. Ya da tersi — İngilizce sayfanız Türkiye'de Türkçe sayfanızın önüne geçmiş, ziyaretçi ilk saniyede geri dönüyor. Sorunun adı çoğu zaman aynı: hreflang etiketi ya hiç yok ya da yanlış kurulmuş.

hreflang, sayfanızın kaynak kodunda duran ve ziyaretçinin hiçbir zaman görmediği bir etiket. Google'a şunu söylüyor: "Bu sayfanın Türkçesi burada, İngilizcesi şurada; kullanıcıya kendi dilindekini göster." Bu kadar basit bir iş için şaşırtıcı derecede sık yanlış yapılıyor — ve yanlış yapıldığında hiçbir hata mesajı almıyorsunuz. Site çalışmaya devam ediyor, sadece yanlış kitleye yanlış sayfa gidiyor.

hreflang tam olarak ne yapar, ne yapmaz?

Önce beklentiyi düzeltelim, çünkü bu etiket hakkında iki yaygın yanılgı var.

Yaptığı şey: Aynı içeriğin farklı dil/bölge sürümlerini birbirine bağlamak. Google bir aramada hangi sürümü göstereceğine karar verirken bu sinyali kullanıyor. Ayrıca farklı dillerdeki sürümlerin birbirinin "kopya içeriği" sanılmasını engelliyor.

Yapmadığı şey: Sıralamanızı yükseltmek. hreflang bir sıralama sinyali değil, bir eşleştirme sinyali. İngilizce sayfanız zayıfsa, doğru hreflang onu güçlendirmez; sadece doğru kişiye gösterilmesini sağlar. "hreflang ekledik, trafik neden artmadı?" sorusunun cevabı genellikle budur: etiket görünürlük yaratmaz, mevcut görünürlüğü doğru dağıtır.

Bir de şunu netleştirelim: iki dilli küçük bir tanıtım siteniz varsa ve iki dil de aynı ülkeyi hedefliyorsa, hreflang'siz de hayat devam eder. Google dilleri çoğu zaman kendisi ayırt eder. Etiketin kritik hale geldiği yer, aynı dilin farklı bölgeler için kullanıldığı (İngiltere/ABD gibi) veya dil sayısının arttığı durumlar.

En sık yapılan hreflang hataları

Yıllardır çok dilli site kuran herkesin bildiği bir gerçek var: hreflang'i ilk seferde doğru kuran ekip azdır. Hatalar hep aynı birkaç kalıpta toplanıyor.

Karşılıklılık eksikliği: tek yönlü bağlantı

hreflang bir el sıkışmadır. Türkçe sayfa İngilizce sayfayı işaret ediyorsa, İngilizce sayfa da Türkçe sayfayı işaret etmek zorunda. Tek yönlü kaldığında Google etiketi tamamen yok sayar — kısmen değil, tamamen. En sinsi hata bu, çünkü sayfaların yarısına etiket ekleyip "hallettik" demek çok kolay.

Yanlış dil ve bölge kodları

Kod formatı dil-BÖLGE şeklindedir: tr-TR, en-US, en-GB. Sık görülen yanlışlar: ülke kodunu dil kodu sanmak (İngiltere için en-UK yazmak — doğrusu en-GB), sadece bölge kodu kullanmak (tr yerine TR), ya da var olmayan kombinasyonlar uydurmak. Yanlış kod, etiket yokmuş gibi davranılması demek.

x-default'u unutmak

x-default, listedeki hiçbir dille eşleşmeyen kullanıcıya hangi sayfanın gösterileceğini söyler. Japonya'dan gelen ziyaretçi için Türkçe mi, İngilizce mi? Bunu belirtmezseniz karar Google'a kalır ve her zaman sizin istediğiniz gibi sonuçlanmaz. Genel kural: küresel kitleye hitap eden sürümü (çoğu site için İngilizce) x-default yapın.

Kendine referansı atlamak

Her sayfa, alternatif listesinde kendisini de saymalı. Türkçe sayfanın hreflang listesinde tr girdisi de olmalı — kendi URL'siyle. Bu, spesifikasyonun açık gereği ama sezgiye aykırı geldiği için sık atlanıyor.

Yönlendirilen veya hatalı URL'leri işaret etmek

hreflang'in gösterdiği URL doğrudan 200 dönmeli. 301 ile başka yere giden, 404 veren veya noindex işaretli bir URL'yi göstermek etiketi geçersiz kılar. Site taşıması yapıp URL'leri değiştiren ama hreflang'leri eski adreslerde bırakan siteler bu tuzağa düşer.

Otomatik dil yönlendirmesi: iyi niyetli en büyük hata

hreflang'ten bağımsız ama hep aynı sohbette geçen bir konu: ziyaretçinin IP adresine bakıp onu otomatik olarak "kendi" diline yönlendirmek. Kağıt üstünde kibar bir davranış. Pratikte iki ciddi sorun yaratır.

Birincisi, Google'ın tarayıcısı çoğunlukla ABD'den gelir. Tüm ziyaretçileri IP'ye göre zorla yönlendirirseniz, Googlebot Türkçe sayfalarınızı hiç göremeyebilir. İkincisi, kullanıcı kararını elinden alırsınız: Almanya'da yaşayan Türk kullanıcı Türkçe sayfayı istiyordur, siz onu Almanca sayfaya fırlatırsınız.

Daha iyi yaklaşım: kimseyi zorla yönlendirmeyin. hreflang'i doğru kurun, gerekiyorsa "Bu sayfanın Türkçesi var, geçmek ister misiniz?" diye sormakla yetinen bir bant gösterin ve kullanıcının dil seçimini hatırlayın.

hreflang nereye yazılır?

Üç yerleşim seçeneği var; hepsi eşdeğerdir, birini seçip tutarlı kalmak yeterli:

HTML <head> içinde <link> etiketleri. En yaygın yöntem. Dil sayısı azsa gayet yönetilebilir; 20+ dilde her sayfanın head'i şişmeye başlar.
HTTP başlıkları. PDF gibi HTML olmayan dosyalar için tek seçenek.
XML sitemap. Çok dilli büyük sitelerde en temiz yöntem: tüm eşleştirmeler tek dosyada durur, sayfa kodu kirlenmez, denetlemesi kolaydır.

Bizim tercihimiz genellikle şu: dil sürümleri arasındaki eşleştirme CMS'te tek bir "bu iki içerik birbirinin çevirisi" ilişkisi olarak tutulur, hreflang etiketleri de build sırasında bu ilişkiden otomatik üretilir. Elle etiket yazılan her kurulum, er ya da geç birinin bir sayfayı güncelleyip karşılığını unutmasıyla bozulur. Bu bir disiplin sorunu değil, mimari sorunudur — insan hafızasına yaslanan her SEO kurulumu kırılgandır.

Kurulumun doğru olduğunu nasıl anlarsınız?

hreflang'in en rahatsız edici yanı sessizliği: bozuk olduğunda site hata vermez. Kontrol için birkaç somut yol:

Search Console'a bakın. "Uluslararası hedefleme" raporları zamanla değişse de, hangi ülkeden hangi sayfanın tıklandığını Performans raporundan görebilirsiniz. İngilizce sayfalarınıza tıklamaların çoğu Türkiye'den geliyorsa bir şeyler ters demektir.
Kaynak kodu elle kontrol edin. Rastgele üç sayfa seçin, hreflang geçen satırlara bakın: karşılıklılık var mı, kendine referans var mı, URL'ler 200 dönüyor mu?
Farklı ülkeden aratın. VPN ile veya Google'ın arama ayarlarından bölge değiştirerek kendi markanızı aratın; hangi sürümün çıktığına bakın.

Bunu tek seferlik bir kurulum değil, site her yapısal değişiklik geçirdiğinde tekrarlanan bir kontrol olarak düşünün. URL yapısı değişti mi, yeni dil eklendi mi, sayfa silindi mi — hreflang listesi de güncellenmiş mi?

Çeviriden önce sorulacak soru

Son bir dürüst not: hreflang, çok dilli SEO'nun teknik ama küçük parçasıdır. Asıl soru şu: o dilde gerçekten sunacak bir şeyiniz var mı? Makine çevirisiyle doldurulmuş, kimsenin bakmadığı bir İngilizce sürüm, mükemmel hreflang'le bile sonuç üretmez. Önce hangi pazarlara gerçekten hizmet verdiğinize karar verin, o dillerde gerçek içerik üretin; etiketleri o zaman konuşalım. İki gerçek dil, beş yarım dilden her zaman daha iyidir.

Çok dilli bir site kuruyor ya da mevcut sitenizin dil kurulumunun neden çalışmadığını merak ediyorsanız Vucod'a yazın — vucod.com üzerinden ulaşabilirsiniz; her başvuruya 48 saat içinde dönüyoruz.